Współpraca szkoły z pracodawcami w doradztwie zawodowym: jak ją nawiązać i udokumentować 

Od 1 września 2026 r. współpraca z pracodawcami przestała być w doradztwie zawodowym dobrą praktyką, a stała się wymogiem. Jednocześnie to właśnie o nią doradcy pytają najczęściej i najbardziej praktycznie: do kogo pisać, co zrobić, gdy nikt nie odpowiada, czy PUP się liczy, jak to potem wykazać. Ten przewodnik porządkuje przepisy i zamienia je w plan działania.

Dwa różne wymogi, które łatwo pomylić

Nowelizacja (Dz.U. 2026 poz. 73) mówi o pracodawcach w dwóch różnych miejscach i warto je rozdzielić, bo spełnia się je inaczej.

Pierwszy wymóg dotyczy powstawania dokumentu: program realizacji doradztwa zawodowego „jest opracowywany we współpracy z lokalnymi lub regionalnymi pracodawcami, izbami gospodarczymi lub przedstawicielami branż” (§ 4 ust. 3a). Tu chodzi o udział partnera przy układaniu planu na rok, choćby w formie jednej konsultacji.

Drugi wymóg dotyczy realizacji: szkoła współpracuje przy działaniach doradczych z instytucjami, wśród których nowelizacja wprost wymienia publiczne służby zatrudnienia, Ochotnicze Hufce Pracy i agencje zatrudnienia (§ 8). Tu chodzi o konkretne działania w ciągu roku: spotkania, warsztaty, wizyty.

Praktyczna konsekwencja rozróżnienia: doradca z powiatowego urzędu pracy zaproszony na spotkanie z klasami to znakomita współpraca z § 8, ale PUP nie jest ani pracodawcą, ani izbą, ani przedstawicielem branży, więc wymogu z § 4 ust. 3a sam w sobie nie domyka. Najbezpieczniejszy komplet to jedno i drugie: partner rynkowy przy opracowaniu programu plus instytucje przy realizacji.

Partnerem może być człowiek, nie tylko firma

Najczęstszy błąd to szukanie „firmy, która podpisze porozumienie”. Przepis tego nie wymaga. Katalog z § 4 ust. 3a obejmuje pracodawców, izby gospodarcze LUB przedstawicieli branż, a przedstawiciel branży to po prostu osoba wykonująca zawód. Rodzic ucznia prowadzący warsztat samochodowy, pielęgniarka, programistka czy strażak są przedstawicielami swoich branż. Zaproszenie takiej osoby do konsultacji programu i na spotkanie z klasą spełnia wymóg bez żadnej umowy z przedsiębiorstwem.

Dla szkół, którym trudno o partnera biznesowego, naturalną ścieżką są też izby: rzemieślnicze i gospodarcze mają współpracę ze szkołami wpisaną w swoją działalność i odpowiadają na zaproszenia znacznie chętniej niż pojedyncze firmy.

Wizyta zawodoznawcza bez wchodzenia do zakładu

Drugi częsty problem: pracodawcy nie chcą wpuszczać na teren zakładów uczniów, zwłaszcza czternasto- i piętnastolatków, zasłaniając się BHP. I tu nowelizacja realnie pomaga, bo rozszerzony katalog miejsc wizyt zawodoznawczych (obowiązujący już od stycznia 2026 r.) obejmuje nie tylko pracodawców, ale też branżowe centra umiejętności oraz szkoły prowadzące kształcenie zawodowe, centra kształcenia zawodowego i placówki kształcenia ustawicznego.

Wizyta klasy ósmej w pobliskim technikum albo BCU jest pełnoprawną wizytą zawodoznawczą, łatwiejszą do umówienia, bezpieczną formalnie i dodatkowo pracującą na temat wyboru szkoły. A jeśli zakład nie wpuszcza uczniów, zawsze można odwrócić kierunek: przedstawiciel firmy przychodzi do szkoły.

Jak nawiązać kontakt: kolejność, która oszczędza odmów

Zacznij od adresów, które mają współpracę ze szkołami w swoich zadaniach: doradcy zawodowi z powiatowego urzędu pracy, centra informacji zawodowej przy WUP, OHP. Odpowiadają, bo to ich praca. Równolegle przejrzyj rodziców: jeden mail do rodziców klas objętych doradztwem z pytaniem, kto zechciałby opowiedzieć o swoim zawodzie, potrafi załatwić temat na cały rok.

Do firm pisz konkretnie. Nie „zapraszamy do współpracy”, tylko: jaka grupa, co dokładnie (45 minut o pracy w Państwa branży albo konsultacja rocznego programu), kiedy i ile to zajmie. Ogólne zaproszenia lądują w koszu; prośba o godzinę w konkretnym tygodniu dostaje odpowiedź. W liceach motywacja firm bywa słabsza niż przy technikach, bo licealista nie jest kandydatem do pracy za rok, dlatego tam szczególnie dobrze działają rodzice-przedstawiciele branż i instytucje z § 8.

Forma nawiązania współpracy jest dowolna: mail, telefon, rozmowa. Zadbaj tylko, żeby na końcu istniało pisemne potwierdzenie, choćby krótki mail zwrotny, bo to on stanie się śladem w dokumentacji.

Terminy

Partner do opracowania programu powinien istnieć przed zatwierdzeniem dokumentu, czyli przed 30 września, bo program ma być „opracowany we współpracy”, a nie skonsultowany po fakcie. Współpracę przy realizacji (wizyty, spotkania) umawia się natomiast przez cały rok, zgodnie z terminami z tabeli działań.

Jak to udokumentować

Kontrola nie pyta „czy Państwo współpracują”, tylko szuka śladów. Komplet wygląda tak: nazwa podmiotu wpisana w programie realizacji (podmioty współpracujące to obowiązkowy element dokumentu), pisemne potwierdzenie ustaleń w dowolnej formie, a po każdym działaniu ślad wykonania: wpis tematu w dzienniku, karta wycieczki i rejestr wyjść przy wizytach, lista obecności przy spotkaniach. Osobne porozumienie o współpracy nie jest wymagane przepisami; jeśli partner chce je podpisać, nie zaszkodzi, ale jego brak niczego nie przekreśla.

W platformie Uzdolnieni działania z partnerami planujesz w kalendarzu doradcy razem z resztą roku, więc dokumentacja współpracy powstaje w tym samym miejscu co cała dokumentacja WSDZ i nie wymaga osobnego segregatora. Sprawdzisz to bezpłatnie na trzech uczniach na uzdolnieni.com.

Współpraca z pracodawcami brzmi groźnie tylko do pierwszego maila. Jeden partner rynkowy przy programie, jedna instytucja z § 8 w ciągu roku i jedna wizyta w miejscu z nowego katalogu wyczerpują wymogi z zapasem. Zacznij od PUP i rodziców, wpisz nazwy do programu przed 30 września i dokumentuj na bieżąco, a temat, o który wszyscy pytają, będzie u Ciebie zamknięty we wrześniu.

Źródła

• Rozporządzenie Ministra Edukacji z 20 stycznia 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie doradztwa zawodowego (Dz.U. 2026 poz. 73)

• Rozporządzenie MEN z 12 lutego 2019 r. w sprawie doradztwa zawodowego (Dz.U. 2019 poz. 325)