Znajdź swoją optymalną ścieżkę kariery
Typowa sytuacja szkolnego doradcy w podstawówce: zatrudnienie na zajęcia w klasach siódmych i ósmych, kilkanaście do dwudziestu godzin w roku, a obok tego warsztaty, wizyty zawodoznawcze, spotkania z rodzicami i analiza prognoz. Według diagnozy IBE-PIB z 2026 r. 97% szkolnych doradców pełni równolegle inne funkcje, więc pytanie „kto ma to wszystko robić” jest zasadne. Odpowiedź składa się z dwóch części: z rozporządzenia, które dzieli zadania między doradcę i szkołę, oraz z planu, który rozkłada je na dziesięć miesięcy. Poniżej jedno i drugie.
Rozporządzenie w sprawie doradztwa zawodowego (Dz.U. 2019 poz. 325, po nowelizacji z Dz.U. 2026 poz. 73) wymienia zadania doradcy zawodowego w § 5. Jest ich osiem:
Kluczowe są słowa „koordynowanie” i „wspieranie”. Doradca prowadzi zajęcia i koordynuje całość, ale działania z programu realizują osoby wskazane w kolumnie „osoba odpowiedzialna” tabeli działań: wychowawcy w orientacji zawodowej klas I-VI, pedagog przy konsultacjach, nauczyciele przy wyjściach. Jeśli w programie przy każdym działaniu stoi nazwisko doradcy, to nie jest wymóg prawa, tylko decyzja szkoły, którą można zmienić przy najbliższym programie.
Program realizacji doradztwa zawodowego, zatwierdzany przez dyrektora do 30 września, to jedyne miejsce, w którym podział zadań staje się wiążący. Dlatego plan pracy doradcy zaczyna się nie od kalendarza, tylko od negocjacji: które działania prowadzi doradca, które wychowawcy, a które wymagają osób z zewnątrz. Rozporządzenie wprost przewiduje, że program powstaje we współpracy z innymi nauczycielami, więc rozmowa o obciążeniach jest częścią procedury, nie fanaberią. Jak poprawnie zbudować sam dokument, opisujemy w przewodniku po programie realizacji.
| Wrzesień | Program realizacji: opracowanie z wychowawcami i pedagogiem, ustalenie partnera po stronie pracodawców, opinia rady, zatwierdzenie do 30.09 (doradca koordynuje). Diagnoza zapotrzebowania uczniów, np. krótka ankieta w klasach 7-8. |
| Październik | Start zajęć z zakresu doradztwa w klasach 7 i 8 (po 10 godzin na klasę w roku, rozplanowane do maja). Spotkanie z rodzicami ósmoklasistów z prezentacją cyfrowych narzędzi doradztwa i baz zawodów: jedno działanie domyka dwa nowe wymogi (rodzice + § 8a). |
| Listopad | Wizyta zawodoznawcza: technikum, branżowe centrum umiejętności albo lokalny pracodawca (opiekunowie: wychowawcy, doradca koordynuje). |
| Grudzień | Konsultacje indywidualne dla ósmoklasistów. Orientacja zawodowa w klasach I-VI prowadzona przez wychowawców według programu. |
| Styczeń | Podsumowanie semestru: uzupełnienie dokumentacji realizacji, odhaczenie działań w tabeli. |
| Luty | Nowa prognoza zapotrzebowania na pracowników (Monitor Polski, ogłaszana do 1 lutego): przegląd części wojewódzkiej i aktualizacja materiałów na zajęcia (zadanie doradcy z § 5). |
| Marzec | Zajęcia o ścieżkach kształcenia i rekrutacji w klasach 8. Targi szkół ponadpodstawowych, jeśli są w okolicy (wyjście z wychowawcami). |
| Kwiecień | Drugie działanie z rodzicami: spotkanie o harmonogramie rekrutacji i systemie naboru. Konsultacje indywidualne dla niezdecydowanych. |
| Maj | Sezon składania wniosków rekrutacyjnych według harmonogramu kuratorium: wsparcie indywidualne uczniów i rodziców. |
| Czerwiec | Podsumowanie realizacji programu, wnioski do programu na kolejny rok, przekazanie informacji dyrektorowi. |
Ten układ spełnia wszystkie nowe wymogi rozporządzenia: aktywny udział rodziców pojawia się dwa razy (październik i kwiecień), współpraca z pracodawcami przy programie i wizyta zawodoznawcza są rozdzielone na wrzesień i listopad, prognozy mają swój stały slot w lutym, a narzędzia cyfrowe wchodzą na zajęcia i na spotkanie z rodzicami.
Ramowe plany nauczania gwarantują minimum po 10 godzin zajęć z zakresu doradztwa zawodowego w klasie VII i w klasie VIII. To są godziny, na które doradca jest zatrudniony i które widać w arkuszu organizacji. Cała reszta planu (koordynacja, konsultacje, spotkania z rodzicami) to praca poza tymi lekcjami i właśnie dlatego podział zadań z § 5 ma znaczenie praktyczne: bez niego wszystko, co nie jest lekcją, ląduje u doradcy bezpłatnie. Jeśli szkoła oczekuje od doradcy więcej niż koordynacji, to jest temat na rozmowę z dyrektorem o godzinach, z programem realizacji jako podstawą.
Największy wróg tego planu to dokumentacja odkładana na koniec roku. Kontrola porównuje program z realizacją, więc każde przeprowadzone działanie powinno od razu zostawiać ślad: wpis w dzienniku, kartę wycieczki, listę obecności ze spotkania z rodzicami. W platformie Uzdolnieni kalendarz działań i dokumentacja WSDZ prowadzą się przy okazji pracy, a wyniki testów uczniów zasilają konsultacje indywidualne, więc czerwcowe podsumowanie jest wydrukiem, a nie archeologią. Sprawdzisz to w darmowym trybie testowym na trzech uczniach, a licencję dla szkoły zamówisz online z fakturą dla jednostki budżetowej.
Plan pracy doradcy zawodowego na 2026/2027 sprowadza się do trzech decyzji podjętych we wrześniu: co robi doradca, a co inni (zapisane w programie), kiedy dzieją się działania z rodzicami i pracodawcami (dwa stałe punkty w kalendarzu) i jak powstaje ślad realizacji (na bieżąco). Reszta roku to wykonywanie kalendarza, nie improwizacja.
O autorze
Jerzy Gawor
Specjalista z ponad 10-letnim doświadczeniem w programowaniu i zarządzaniu zespołami IT. Współzałożyciel i jeden z kreatorów platformy Uzdolnieni, gdzie łączy technologię z ideą wspierania młodych ludzi w odkrywaniu ich potencjału.
Jak wygląda kontrola kuratorium z doradztwa zawodowego: jakie dokumenty okazać, co sprawdza arkusz kontroli i o co wizytator zapyta w roku 2026/2027.
Nowe rozporządzenie o doradztwie zawodowym (Dz.U. 2026 poz. 73) od 1 września 2026: rodzice, pracodawcy, § 8a i nowe treści. Co zmienić w szkole?
Jak przygotować program realizacji doradztwa zawodowego przed 30 września: obowiązkowe elementy, procedura zatwierdzenia i nowe wymogi z 2026 r.
Wewnątrzszkolny system doradztwa zawodowego po nowelizacji: co musi zawierać program realizacji, jak ująć rodziców, pracodawców i § 8a przed 30 września.
